Top 5 xu hướng công nghệ mới đáng chú ý trong năm 2024

N

Lại một lần nữa, chúng ta đang bước vào khoảng thời gian để dự đoán những xu hướng sắp tới của năm nay, năm 2024. Chuyển đổi kỹ thuật số chưa kết thúc – nó là một quá trình tiếp diễn liên tục, và các xu hướng đột phá – những xu hướng góp phần biến 2023 trở thành một trong những năm có nhiều đổi mới công nghệ có ảnh hưởng nhất – sẽ còn tiếp tục thay đổi thế giới của chúng ta theo nhiều cách khác nhau.

Trí tuệ nhân tạo, sự lu mờ giữa ranh giới thực – ảo, sự tiến hóa không ngừng nghỉ của mạng internet, tất cả sẽ có tác động rất lớn đến cuộc sống của chúng ta. Thế nhưng, có lẽ điều quan trọng nhất lúc này là con người phải tìm cách để vừa tiếp tục phát triển vừa hạn chế tác động đến môi trường – hoặc thậm chí là hồi phục lại những thương tổn môi trường trong quá khứ.

Bài viết sẽ tổng hợp các xu hướng đột phá này, và đưa ra dự đoán về cách mỗi xu hướng có ảnh hưởng đến cuộc sống con người, xã hội và Trái Đất nói chung.

Generative AI – Tự động hóa mọi lúc, mọi nơi

2023 là năm mà trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) phát triển mạnh và được sử dụng rộng rãi. Theo đà đó, 2024 sẽ là năm mà thế giới dần nắm bát được sức mạnh và sự hữu ích thật sự của loại hình công nghệ này. Nếu bạn không phải một người sành công nghệ, có lẽ ngay cụm từ “trí tuệ nhân tạo” (AI) thôi đã có chút đáng sợ – không phải là nỗi sợ AI sẽ chiếm lấy thế giới hay hủy diệt loài người, thì cũng là nỗi sợ rằng chúng sẽ chiếm lấy công việc của bạn và đẩy bạn ra ngoài.

Thế nhưng, khi AI tạo sinh được đưa vào các ứng dụng thường ngày, từ các công cụ tìm kiếm đến phần mềm văn phòng, gói dịch vụ thiết kế hay các phương tiện giao tiếp, mọi người sẽ dần hiểu được tiềm năng của chúng. Khi được sử dụng hợp lý AI có thể trở thành một trợ lý riêng, và trí tuệ siêu phàm của “trợ lý” này sẽ giúp cho con người làm việc nhanh hơn, hiệu quả hơn, và năng suất hơn.

Và quan trọng hơn cả, khi AI thay thế con người làm những công việc “nhạt nhẽo và tốn chất xám” như tìm kiếm thông tin, chuẩn bị lịch trình, sắp xếp ý tưởng hay xây dựng cấu trúc cho các dự án, chúng ta sẽ có nhiều thời gian hơn để rèn luyện những kỹ năng khác. Con người sẽ có nhiều thời gian hơn để sáng tạo, tìm hiểu thông tin và khái niệm mới, hay giao tiếp với nhau thay vì phải lập trình cho máy móc. AI đã trở nên vô cùng phổ biến trong một khoảng thời gian ngắn, và mặc dù phía trước vẫn còn nhiều vấn đề liên quan đến đạo đức và các quy chuẩn cũng cần được đặt ra, 2024 sẽ là năm mà con người nhận ra AI có thể thay đổi cuộc sống của họ nhiều đến mức nào.

Sự hòa hợp giữa thế giới thực và thế giới ảo

Hai thế giới của thời kì hiện đại – thế giới thực và thế giới kỹ thuật số – đang ngày cảng trở nên gắn kết. Các công nghệ mới như thực tế ảo tăng cường (AR), thực tế ảo (VR) và immersive internet (tạm dịch là Internet thực tế ảo) đang phá vỡ những ranh giới truyền thống giữa thế giới vật lý và thế giới ảo – nơi mà chúng ta ngày càng dành nhiều thời gian để đắm chìm bên trong. Công nghệ đã phát triển đến mức, con người bây giờ tồn tại dưới dạng avatar (ảnh đại diện) ảo trên mạng nhiều hơn bất cứ thời điểm nào trong lịch sử. Điều này là đúng trong công việc – với các công ty sử dụng nhiều nền tảng như Zoom, Teams hay Slack để giao tiếp và hợp tác, và nó còn đúng trong cả thế giới giải trí – với thế thao điện tử và trò chơi trực tuyến phát triển với tốc độ chưa từng thấy trước đây. Trong khi đó, các ứng dụng như TikTok hay Instagram là nơi chúng ta chia sẻ những khoảnh khắc trong cuộc sống thật của mình – những khoảnh khắc được chắt lọc và chỉnh sửa để tạo ra một tính cách ảo, một phiên bản ảo của một người trên không gian mạng.

Trong các ngành công nghiệp hiện đại, một khái niệm mới xuất hiện trong thời gian gần đây là “song sinh kỹ thuật số” – sự tái hiện lại của một vật thể, hệ thống hay quá trình ở thế giới thực trong không gian ảo. Nó có thể đơn giản như một bộ phận máy đơn lẻ, hay phức tạp như cả một thành phố hay một hệ sinh thái. Điểm cốt lõi của cơ chế này là song sinh kỹ thuật số được xây dựng nên từ chính dữ liệu của chúng ngoài đời thực, điều này khi kết hợp với tiến bộ trong khoa học gen đã cho phép chúng ta biến đổi những quy tắc cơ bản của sự sống thành những dòng lệnh, qua đó kết hợp và xây dựng chúng trong thế giới thực để tạo ra các loại thuốc mới và xóa sổ các loại bệnh.

Vào năm 2024, ranh giới thực – ảo sẽ tiếp tục bị lu mờ. Sự lu mờ này sẽ khiến cho thế giới ảo ngày càng giống thực, và thế giới thực sẽ trở nên linh hoạt và dễ điều chỉnh như thế giới ảo vậy.

Công nghệ bền vững

Công nghệ bền vững sẽ tiếp tục là trọng tâm của năm 2024, khi các công ty và các quốc gia nói chung cố gắng để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng không. Cùng lúc đó, người dùng sẽ tiếp tục cân bằng việc sử dụng công nghệ với tác động của chúng lên môi trường.

Khái niệm công nghệ bền vững bao gồm sự tăng cường về tính thân thiện với môi trường của các dòng phương tiện như ô tô, xe máy hay phương tiện công cộng chạy điện, vốn được dự đoán là sẽ tăng thêm về thị phần trong năm 2024. Nó cũng bao gồm cả các giải pháp mới để xử lý các vấn đề môi trường, như công nghệ thu hồi và lưu giữ cacbon, hay các công nghệ xanh và công nghệ tái tạo mới. Nền kinh tế tuần hoàn sẽ trở thành một khái niệm cốt lõi, khi tính bền vững, khả năng tái chế và tái sử dụng được đưa vào các sản phẩm ngay từ khâu thiết kế. Cuối cùng, thế giới công nghệ sẽ tiếp tục khám phá các khái niệm như điện toán đám mây bên vững – khi các dịch vụ và cơ sở vật chất ưu tiên việc giảm khí thải các bon và tiêu tốn năng lượng, hay ứng dụng bền vững – các phần mềm được thiết kế để giúp con người sống trong một môi trường lành mạnh hơn.

Những khó khăn mà các nhà phát triển cũng như người dùng sẽ gặp phải trong năm 2024 có thể kể đến như nhu cầu phát triển các phương pháp tìm nguồn nguyên liệu sản xuất bền vững và hợp lý về mặt đạo đức, các yêu cầu về thay đổi cơ sở hạ tầng do sự thay đổi thói quen của người tiêu dùng (có thể lấy ví dụ là sự phổ biến nhanh chóng của xe điện), và sự bất đồng có thể xảy ra giữa các nhóm người trong xã hội liên quan đến khả năng tiếp cận giải pháp xanh. Con người cũng sẽ trở nên cảnh giác hơn với greenwashing (tạm dịch là quảng cáo xanh) – những cố gắng trên bề mặt với mục đích quảng cáo sai lệch về tính thân thiện với môi trường của một sản phẩm.

Mô hình phản ứng linh hoạt – Cyber Resilience

Các nghiên cứu cho thấy rằng cứ hai doanh nghiệp sẽ có một doanh nghiệp từng bị tấn công mạng trong khoảng ba năm trở lại đây, và thiệt hại của những cuộc tấn công này được dự đoán sẽ vượt qua con số 10 nghìn tỉ USD vào cuối năm 2024. Đối mặt với mối nguy này, các giải pháp công nghệ được thiết kế để tăng cường khả năng phòng bị và cho phép các công ty đẩy lùi các cuộc tấn công hiện đang được ưu tiên cao.

Tuy nhiên, một mô hình phản ứng linh hoạt vươn xa hơn yếu tố an ninh mạng đơn thuần, nó bao gồm cả những biện pháp có thể được sử dụng để khôi phục hệ thống và đảm bảo tính thông suốt khi hệ thống có lỗ hổng hoặc tình hình xảy ra vượt quá khả năng kiểm soát của con người. Một ví dụ cho các biện pháp này có thể là một hướng dẫn làm việc từ xa để đảm bảo hoạt động cho công ty trong trường hợp nhân viên không thể tiếp cận các khu vực quan trọng liên quan đến hệ thống – một giải pháp công nghệ nằm ngoài ranh giới thường thấy của an ninh mạng.

Tự động hóa việc bảo vệ công nghệ sử dụng AI, xây dựng khung phần mềm kết hợp các biện pháp an ninh với thủ tục duy trì công việc, tăng cường hiểu biết và khả năng chống lại tấn công phi kỹ thuật hay huấn huyện xử lí khủng hoảng truyền thông, tất cả đều là các yếu tố cơ bản trong một mô hình phản ứng linh hoạt.

Các mối đe dọa công nghệ đang dần trở nên phức tạp hơn, và cuộc đua nhằm tạo ra các giải pháp mới cho những công nghệ đột phá như AI đang dần trở nên quyết liệt. Điều này đảm bảo rằng các mô hình phản ứng linh hoạt sẽ trở thành một trào lưu nổi bật trong suốt năm 2024 cho cả các doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.

Điện toán lượng tử

Câu chuyện về máy tính lượng tử đã được bàn tán đến trong một khoảng thời gian, và 2024 có thể là năm mà những câu chuyện ấy trở thành sự thật với những lợi ích hữu hình. Máy tính lượng tử là một dạng máy tính có khả năng tính toán mạnh thông qua việc sử dụng các yếu tố liên quan đến vật lý lượng tử như liên đới lượng tử hay chồng chập lượng tử. Điều này cho phép chúng hoạt động dựa trên bit lượng tử (qubit) với khả năng tồn tại trong nhiều trạng thái khác nhau chứ không đơn thuần chỉ là 1 và 0 như bit máy tính thông thường.

Những nhà đầu tư sớm cho công nghệ lượng từ là các ngân hàng và dịch vụ tài chính, họ đầu tư với hi vọng có thể nâng cao khả năng của các hệ thống AI được phát triển trong thời gian gần đây phục vụ mục đích chống gian lận, quản lý rủi ro hay giao dịch tần suất cao.

Điện toán lượng tử tuy không thể tăng tốc mọi thứ chúng ta làm trên máy tính, nhưng những lợi ích của chúng sẽ xuất hiện khi được áp dụng một cách rộng rãi hơn trong năm 2024 trong các lĩnh vực như phát hiện ma túy, giải trình tự gen, mật mã học, khí tượng học, khoa học vật liệu, tối ưu hóa các hệ thống phức tạp như điều tiết giao thông trong thành phố lớn, hay thậm chí là trong việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.

Đây đều là những lĩnh vực có thể giải quyết nhiều khó khăn cho con người và cho hành tinh xanh, và sự xuất hiện của máy tính lượng tử hay điện toán lượng tử nói chung sẽ mang đến nhiều thay đổi vô cùng tích cực, thậm chí là đột phá trong tương lai.

(The Top 5 Tech Trends In 2024 Everyone Must Be Ready For (forbes.com), Quang Anh dịch)


Leave a comment
Your email address will not be published. Required fields are marked *